Gerçek Kazanma Nedir?

Doğduğumuzda tamamen saf, önyargısız, tabusuz olan bizler, zaman içerisinde bir
takım beklentiler ve bu beklentileri karşılamak için bir takım dayatmalar
ile karşı karşıya kalıyoruz.
Çocuk daha doğumundan itibaren yaptıkları
ile ailesinin neşesi ve eğlencesi olurken, ailesinden de
bir takım karşılıklar bulur. Bu, basit bir aferin ya da bir başarı cümlesi olabileceği gibi, çikolata, şeker gibi ödüllendirmeler de olabilir. Bu aslında çocuk için başarı ve kazanma anlamına gelir.
Ne zaman ki aile istenmeyen bir davranış ile karşılaşırsa çocuk bu sefer kaybetmeyi öğrenir, hayatında “kaybet”in de yeri olduğunu anlar. Zamanla çocuk, öğrenilmişliklerini bu “kazan” veya “kaybet”
prensibine dayandırır. Kazanmanın, kaybetmeye karşı getirileri genellikle çocukların
ailelerinin beklentileri yönünde hareket etmelerine neden olur.
Gün gelir artık çocuk çevredeki çocuklar ile
kıyaslanmaya başlar ya da aileye ikinci bir çocuk gelir, çocuk bu
süreçte psikolojik yaralanma yaşar. Zira onun için o ana
kadar kazan ya da kaybet varken, bir anda kendisi için kazanmanın bir başkası için kaybet olabileceğini öğrenir. Birinin başarısının kutlanması o çocuğa kazanı diğerine kaybeti verir. Bunun yanında ikinci çocuk
olduğunda ilk çocuğa hediyeler alınması kazanmaya
bir örnektir. İlginin ilk çocuktan ikinci çocuğa kayması kaybet/kazana bir
örnektir.
Yaşadığımız bu karmaşık sistem gereği, hayatı aslında hepimiz kazan, kaybet, kazan/kaybet ya da kaybet/kazan şeklinde yaşarız. Sürekli olarak bir yarış durumu vardır. Hatırlayın, çocukken ailenize arkadaşınız ile yaptığınız yarışta nasıl onu geçtiğinizi anlatıyordunuz ya da bir sınavda bir başka arkadaşınıza göre nasıl başarısız olduğunuzu ve bunun sizin
üzerinizde yarattığı üzüntüyü. İş hayatına girdiniz ve o
rekabet dolu ortamdan sıyrılmak için mutlaka birilerinin kazanması birilerinin
kaybetmesi gerektiğini iyice pekiştirdiniz. Belki de bir şeyleri elde etmek için kaybetmeniz gerektiğini düşündünüz (çevreye iyi görünmek için her söylenene evet demek, çevreden
sempati kazanmak, ama kendini tüketmek gibi).
Kazan, Kaybet, Kazan/Kaybet ya da Kaybet/Kazan’dan başka ne tür seçenekler var bunları hiç sorguladınız mı?
Özellikle öğrenim hayatı ya da iş hayatında insanlar Kazan/Kaybet yapamıyorlarsa, Kaybet/Kazan yerine Kaybet/Kaybet’i yaratmaya çalışıyorlar. Bana yar olmayan sana da yar olmasın. Bunun sonuçları sizce
nelerdir? Öğrenim hayatına bakınca beraber çalışmayan, notlarını paylaşmayan öğrenciler, elde edebilecekleri yüksek puanlar yerine daha alt düzeyde bir
puana razı olurlar. İş hayatında da durum çok farklı değildir. Kurum içinde sinerji yaratılıp, 1+1 =50 denilebileceği yerde 1+1=1,5’a razı olunur. Sonuçta bireyler ne kendileri için başarı elde edebilirler ne de kurumları için. Hatta, kuruma zarar bile
verebilirler: motivasyon kaybı, işe devamsızlık, işte düzen bozucu hareketler, başkalarının da huzurunu
kaçırma, ..vs.
Sizce kazan/kazan
diye bir seçeneği göz önüne almaya değmez mi? Burada iki ya da daha fazla kişinin birden faydalanması söz
konusudur. Öğrenim hayatında ortak çalışan çocukların daha başarılı sonuçlar alması ya da iş ortamında el ele ilerlemek. Tabii bu söylediklerim, günümüz sisteminde
nadir karşılaşılan
durumlar. Zira herkes en iyisini, en
güzelini kendisi için elde etme derdinde. Bir yerde iyi varsa, kötü olmalı,
güzel varsa çirkin, kazanmak varsa kaybetmek. Üçüncü bir seçenek düşünemiyoruz. Beynimiz yıllardır buna şifrelenmiş; 2 seçenekli düşünme. Varsayalım ki az önce bahsettiğimiz öğrenciler beraber çalışırsa ne olur. Örneğin bir tanesi kendi başına 70 diğeri 60 alabilecek durumda ise, ikisi beraber çalışıp, biri diğerinin eksiklerini kapatırsa, sonuçta ikisinin de
70’in üzerinde bir puan alacağı büyük olasıdır, 100 bile
olabilir. İşte bu bir sinerji yaratmadır. İş hayatında da bireysellikten, gerçek ekip çalışmasına yönelebilirse o durumda içinde çalışılan kurum için büyük bir başarı kaynağı oluşur ve 1+1 =50 değil, 1+1 = 500.000 bile
yaratılabilir. Bu 100 puanın ya da 500.000 sonucunun bireylere bireysel dönüşü diğer seçeneklerle kıyaslandığında daha büyük
olacaktır.
Her
insan kendi içinde önemli bir güç barındırır. Bu güç, kişinin yetenek ve
becerilerinden oluşur. Maalesef yapılan araştırmalar göstermiştir ki, kişiler
bu gücün büyük bir kısmını kullanmamakta, atıl olarak bir kenarda tutmaktadır.
Sizde olan ve başkasında olmayan o gücü,
kendi özelliklerinizi ortaya koymaya ve kazan/kazan anlaşmaları yapmaya ne
dersiniz?
Size ait ve size özel olan bu özelliklerinizi
hayatınızın hangi alanlarında kullanırsanız, kendinize, içinde bulundu
ğunuz topluma ya da kuruma ve hatta evrene hizmet edebilirsiniz?

Kemal
Basaranoglu

Motivasyon Sağlamanın En Kolay Yolu

Bu haftaki yazımı değerler
üzerine ayırmak istedim. Zira yaklaşık 1 aydır, özel sebeplerden ötürü günce
yazmaya ara vermiştim. Şu sıra tekrar başlamanın tam vakti olduğu düşündüm. Bu
haftaki konuyu düşünürken, “neden kaldığım yerden başlamak istediğimi, bu
konuda beni neyin motive ettiğini”
sorgulamak istedim. Aşağıda az sonra okuyacağınız, kendimle yapacağım
konuşmaya hoş geldiniz.

Günümüzde bir takım
inançları ya kendimize yakıştırarak ya da dışarıdan satın alarak yaşıyoruz. Oysa,
inançlar yerine değerlerimize bağlı olarak yaşarsak, hayatı kendimiz için cennete çevirebiliriz
Değer nedir?
1.    Bizlerin
tek kelime ile ifade ettiği, o andaki duygularımızdır.
Ör: mutluluk, huzur, eğlence, sağlık, sevgi, sanat, …vb gibi.
2.    Bu nedenle zamandan zamana, kişiden kişiye,
toplumdan topluma değişir. Düşünün bir kere, onlu yaşlardaki sevgiyi tanımlamanız ile yirmili yaşlardaki
tanımlamanızı. Ya da otuz-kırklı yaşlarda sevgiye nasıl anlam
yüklediğinizi. Ya da içinde yaşadığınız toplum için sanat nedir? Bir Avrupalı ve bir
Ortadoğulu için sanat nedir? Aradaki farklara dikkat edin. 
3.    Önemlidir ve bir anlamı ifade eder. Sağlık; anlamı
istediğin gibi hareket edebilme, istediğin gibi yiyebilme, … vb gibi.
4.    Değerler pozitiftir ve bu nedenle kişileri motive
eder. Spor yapmak önemlidir. Zira spor yaparak sağlığımı korurum
İnanç nedir?
1.   
Geçmiş veya da
gelecek ile ilgili olup, deneyim ve neden-sonuç ilişkisi içindedir. Dün çok
çalıştığım için başarmıştım, eğer yarın başarmak istiyorsam, yine çok
çalışmalıyım. Bu inancı ya siz oluşturdunuz ya da atalarınızdan size miras
kaldı. Bir kere bunun gerçekleştiğini gördüyseniz, zaten bunu tüm benliğiniz
ile hissediyorsunuzdur. Şu soruyu kendinize sorabilir misiniz? ”Etrafınızda hem
okul yıllarında hem de iş hayatında çok çalışmadan da başarılı olanlar var mı?
Onların farkı nedir?”
2.   
İnançların hepsi
değerler gibi motive etmez. Yıkıcı veya demotive inançlar da (gerekçeler)
vardır. Yeni sorumluluğunu yerine getirmesi için mutlaka çok iyi derecede
yabancı dil bilmesi gerekir. Bu inancı satın alan kişinin öz güveni yetersiz
ise, başarsızlık kaçınılmadır.
 
Bugün, bu yazıyı yazmadan
önce kendimle aşağıdaki diyalogu yaşadım. Not tuttuğum kâğıttan buraya aktarıyorum.
–      
Bu günceleri oluşturmanın benim için değeri
nedir?
o  
Çok önemli
–      
Çok önemli ile ne anlatmak istiyorum?
o  
Paylaşım değerlidir: Paylaşım
–      
Paylaşım arkasında aslında ne var?
o  
Güç
–      
Gücün daha gerisindeki niyetim nedir?
o  
Daha fazla kişiye erişmek: Erişim
–      
Daha fazla kişi ne anlam ifade eder?
o  
Tanınmışlık
–      
Tanınırsan ne olur?
o  
Kişisel tatmine erişirim: Tatmin
–      
Kişisel tatminin daha derinlerinde ne
buluyorsun?
o  
Mutluluk
–      
Mutluluktan bir adım daha ileri gidersen,
orada seni ne bekler?
o  
Huzur
–      
Huzurun hemen arkasından ne gelir?
o  
BEN varım: Varlık
 
Çok basit bir çalışma ile
kendim için gerekli değerleri buldum (kırmızı ile yazılanlar). Bendeki yazma
motivasyonu 9 farklı değerimden kaynaklanmaktadır.
Güncelerimle ilgili
olarak pozitif geri dönüşler aldığım gibi, çok çok az negatif geri dönüşler de
aldım. Negatif geri dönüşlerin arkasında bir ihtiyaç olduğuna inandım. Bunları tespit edip, pozitife çevirmenin yollarını aradım. Aslında her türlü geri bildirimim, beni benden alıp daha ilerilere götüreceğine inandım.
Sizin için önem ifade eden
bir konuyu, benim yaptığım gibi irdeleyip, sizin motivasyon kaynaklarınızı
tespit etmeye ne dersiniz?
Bunun karşılığında size;
MOTİVASYON, İŞİ SAHİPLENME, ADANMIŞLIK, ODAKLANMA, İSTEKLİLİK. DEĞİŞİM vaad ediyorum.
Her türlü soru veya bilgi
edinmek için bana ulaşabilirsiniz.
Güzel bir hafta sonu
geçirmeniz dileğimle
Kemal Basaranoglu